کلیات حسابداری

برای شروع به کار با هر نرم افزار حسابداری باید با اصول و تعاریف حسابداری آشنا شوید در این قسمت سعی داریم تا این مفاهیم را به صورت خلاصه و ساده در اختیار شما قرار دهیم 

اصول حسابداری

در حسابداری از ۴ اصل کلی پیروی می شود که در زیر آنها را مشاهده می کنید.


اصل بهای تمام شده

طبق اصل بهای تمام شده، مبادلات حسابداری در تاریخ وقوع به بهای تمام شده در دفاتر ثبت می‌گردند. منظور از بهای تمام شده هر دارایی، ارزش مبادله‌ای نقدی آن در تاریخ تحصیل است. پرداخت‌های اضافی به علت خریدهای نسیه و مدت دار جزء بهای تمام شده دارایی محسوب نمی‌گردند. به مرور زمان که ارزش داراییها تغییر می‌کند، این تغییر ارزش، در بهای ثبت شده دارایی بی اثر می‌باشد. بهای تمام شده که گاهی « بهای تمام شده تاریخی » نیز نامیده می‌شود دو نارسایی دارد:

  • تغییرات ارزش داراییها در طول سالهای متمادی در نظر گرفته نمی‌شود.
  • چون داراییها در طول سالهای متفاوت خریداری می‌گردند و مقیاس اندازه گیری بهای این داراییها پول می‌باشد و از طرف دیگر، ارزش پول دائماً یکسان نمی‌باشد، لذا به دلیل اختلاف در مقیاس اندازه گیری، جمع کردن یک دسته از داراییهایی که در طول سالهای متفاوت خریداری شده اند، خالی از اشکال نمی‌باشد.

اما با وجود همه نارسایی‌های فوق، به دلایل زیر، هنوز بهای تمام شده تاریخی مبنای ثبت و گزارشگری قرار می‌گیرد:

  • بهای تمام شده، بر تخمین و ارزیابی مبتنی نبوده بلکه واقعی، قابل اندازه گیری و قابل اتکاء است.
  • بهای تمام شده تاریخی در زمان تحصیل، نشان دهنده ارزش متعارف دارایی در آن تاریخ است.
  • بهای تمام شده تاریخی، قابل رسیدگی و رد یابی است.

اصل تحقق درآمد

اصل تحقق درآمد، زمان شناسایی درآمد و ثبت آن در حسابها و صورتهای مالی را تعیین می نماید. طبق این اصل، درآمد زمانی شناسایی می‌گردد که دو شرط زیر برقرار باشد:

  • مبادله یا داد و ستدی صورت گرفته باشد.
  • فرایند کسب سود(The Earning Process)، کامل شده باشد.

تکمیل فرایند کسب سود شامل تکمیل فروش یا انجام خدمت، انتقال مالکیت از فروشنده به خریدار، دریافت وجه نقد یا اطمینان از دریافت وجه نقد در آینده است.

طبق اصل تحقق درآمد، درآمد ناشی از فروش کالا باید در زمان فروش و مطابق « روش فروش» شناسایی گردد. زیرا در تاریخ فروش، فرایند کسب سود، کامل می‌گردد.

طبق اصل تحقق درآمد، درآمد ناشی از خدمات بر اساس میزان انجام خدمات شناسایی می‌گردد. زیرا میزان انجام خدمات، مبنایی جهت تشخیص تکمیل فرایند کسب سود است.

مطابق اصل تحقق درآمد، مبالغ پیش دریافت مشتریان نباید به عنوان درآمد دوره محسوب گردد. زیرا فرایند کسب سود در مورد این مبادله هنوز تکمیل نشده است.

اصل تطابق

بر اساس اصل تطابق، هزینه‌های انجام شده جهت ایجاد درآمد، باید به حساب دوره‌ای که درآمد در آن تحصیل گردیده منظور گردد. به عبارت دیگر سود هر دوره تفاوت بین درآمدهای تحصیل شده و هزینه‌های تحمل شده برای کسب درآمد همان دوره می‌باشد. مطابق این اصل، بسیاری از هزینه‌های انجام شده در دوره جاری، به دلیل داشتن منافع آتی به عنوان دارایی در دفاتر و صورتهای مالی ثبت و گزارش می‌شوند.

اصل افشاء کامل

اصل افشاء ایجاب می‌کند که کلیه رویدادها و وقایع مالی با اهمیت مربوط به واحد تجاری به طور مناسب و کامل افشاء گردد.این اصل که بر کلیه جوانب گزارشگری مالی تأثیر دارد، واحد تجاری را ملزم به تهیه اطلاعات مورد نیاز برای بستانکاران و اعتبار دهندگان می نماید. این اطلاعات می‌تواند در متن صورتهای مالی یا در یاداشت‌های همراه این صورتها، افشاء گردند.

تعریف حسابداری

حسابداری دوبل

(یا حسابداری دوطرفه یا دفترداری دوطرفه) نوعی از حسابداری است که در آن کلیه فعالیت‌های مالی شرکت به صورت حساب‌های بدهکار و یا بستانکار ثبت می‌گردد. (خودمونی یعنی هر حسابی رو دوبار ثبت می کنیم کسی که پول داده بستانکار کسی که گرفته بدهکار)

سند حسابداری

سند حسابداری برگه‌ای است که در آن یک یا چند مورد از عملیات مالی و پولی محاسباتی انجام شده نوشته می شود

بدهکار و بستانکار

برای درج عملیات مالی در سند حسابداری در حسابداری دوبل از این دو کلمه استفاده می شود حساب صندوق، حساب ملزومات اداری، هزینه‌ها، حساب بدهکاران، حساب خرید از نوع بدهکار است. حسابهای بستانکاران، فروش، در آمد از نوع بستانکار است. در واقع هر حسابي كه نفعی بگيرد بدهكار و هر حسابي كه نفعی از دست بدهد بستانكار ميگردد (خودمونی یعنی اینکه تا ۲ تا مثال نزنم نمی فهمین :D )

مثال ها

فرض کنید که یکی از شاگردان شما برای کلاس آموزشی ۱۰۰۰۰۰ ریال به حساب بانکی شما واریز کرده باشد بنابراین شما یک سند ایجاد می کنید و در آن

بانک به مبلغ ۱۰۰۰۰۰ ریال بدهکار شده (چون پول گرفته) و حساب درآمد شما مبلغ ۱۰۰۰۰۰ ریال بستانکار خواهد شد (در واقع یک طرف رو بتونید بدهکار یا بستانکار بودنش رو متوجه بشید طرف دوم بر عکس) همون تور هم که می بینید جمع بدهکار و بستانکار سند هم با هم برابر (برای ثبت سند حتما باید حساب ها با هم برابر - تراز- باشند)

حالا فرض کنید مبلغ ۵۰۰۰ تومان رو از بانک گرفتید و ریختید توی صندوق شرکت بنابراین یه سند دیگه می زنید و

بانک رو ۵۰۰۰۰ ریال طلب کار می کنید (پول داده خوب) و صندوق رو همین مقدار بدهکار (پول گرفته)

فرض کنید که یه قبض تلفن ۲۰۰۰ تومانی با این پول داده باشید بنابراین

صندوق ۲۰۰۰۰ ریال طلب کار و هزینه ۲۰۰۰۰ ریال بدهکار (هزینه همیشه بدهکار بهش فکر نکنید :D )


صفحه قبلی: پارامتر های ورودی
صفحه بعدی: تعریف سرفصل ها